એલર્જી(Allergy) એટલે શું?
જયારે તમારી રોગ પ્રતિકારક તંત્ર કંઈક ને પ્રતિક્રિયા આપે છે જે સામાન્ય રીતે હાનિકારક નથી ત્યારે
એલર્જી થાય છે. ડોકટરો આ processને એલાર્જેન Allergen કહે છે જેમાં પરાગરજ, ઘાટ, અને પશુ ખોડો, ચોક્કસ
ખોરાક, કે તમારી ત્વચા ને સોજો થાય એવી વસ્તુઓનો સમાવેશ થાય છે.
એલર્જી બહુ સામાન્ય છે. ઓછામાં ઓછા ૫ માંથી ૧ અમેરિકન ને એલર્જી હશે.
એલર્જી(Allergy) પ્રતિક્રિયા દરમિયાન શું થાય છે?
જયારે તમે ટ્રિગરના સંપર્કમાં આવો છો તેને શ્વાસમાં લો છો, ગળો છો અથવા તમારી ત્વચા પર આવે
છે ત્યારે એલેર્જીક પ્રતિક્રિયા શરુ થાય છે.
આના પ્રતિસાદમાં, તમારું શરીર IgE નામનું પ્રોટીન બનાવવાનું શરુ કરે છે, જે એલર્જન પર તરાપ
મારે છે. તે વખતે હિસ્ટેમાઇન અને અન્ય રસાયણોનો સ્ત્રાવ લોહીમાં થાય છે. તે લક્ષણો નું કારણ બને
છે જેની તમે નોધ લો છો.
Allergy લક્ષણો શું છે?
તમારા લક્ષણો તમે કેવી રીતે વાયુ, તમારી ત્વચા, આહાર અથવા જંતુના ડંખ દ્વારા અરક્ષિત થાવ છો
એના પર આધાર રાખે છે.
જો તમને ત્વચા એલર્જી (Skin Allergy) હોય, તો સામાન્ય
લક્ષણોમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
● ખૂજલીવાળું, આંખોમાંથી પાણી નીકળવું
● છીકવું
● ખૂજલીવાળું, વેહતું નાક
● ચકામા
● થાક લાગવો અથવા બીમાર
● શિળસ (ચકામા સાથે લાલ ઉઝરડા)
ખોરાકની એલર્જી પણ પેટમાં ચૂક આવવી, ઉલટી અને ઝાડાનું કારણ બની શકે છે.
તમને જે જગ્યાએ જંતુએ ડંખ માર્યો હશે, એ જગ્યાએ તમને સોજો, લાલશ અને પીડા થશે
લક્ષણો મંદ થી ગંભીર શ્રેણીમાં આવે છે. થોડા સમય બાદ મોટા ભાગના symptoms મા રાહત થઈ જાય છે.
મધ્યમ લક્ષણો તમને બીમાર પાડી શકે છે, જેમ કે તમને શરદી અથવા ફ્લુ લાગ્યો હોય.
ગંભીર એલર્જીક પ્રતિક્રિયાઓ dangerous છે.
તે એનાફિલેક્સિસ(Anaphylaxis) છે
સૌથી ગંભીર એલર્જીક પ્રતિક્રિયાને એનાફિલેક્સિસ કેહવાય છે. જે તમારા આખા શરીરને અસર કરે છે.
જે લક્ષણોમાં સમાવેશ થઇ શકે છે :
● સર્વત્ર શિળસ અને ખંજવાળ
● ઘોઘરો અથવા શ્વાસની તકલીફ
● ગળામાં ખોખરાટ અને ગાઢતા
● હાથ, પગ, હોઠ, અને ખોપરી ઉપરની ચામડીમાં ઝણઝણાટ થવું
એનાફિલેક્સિસ જીવન માટે જોખમી છે, એટલે તરત જ Doctor પર કોલ કરો. જો તમારી પાસે
એપિનેફ્રાઇન ઓટો ઇન્જેક્ટર હોય, તો તેનો ઉપયોગ કરો અને જો તમારા લક્ષણોમાં સુધારો ન થયો
હોય તો દર ૫ થી ૧૫ મિનીટ પછી પુનરાવર્તન કરો. પોતાની જાતને શોટ્સ આપ્યા પછી પણ તમારે
તબીબી કાળજીની જરૂર છે, કેમ કે ભલે તમારા લક્ષણો બંધ થઇ ગયા લાગે પણ વિલંબિત પ્રતિક્રિયા હજી
પણ થઇ શકે છે.
કોણે એલર્જી(Allergy) થઇ શકે છે?
કોઈપણ ઉંમરે,કોઈને પણ થઇ શકે છે. બાળક તરીકે તમારામાં વિકસી શકે છે, અથવા જ્યાં સુધી તમે
વયસ્ક ના થાઓ ત્યાં સુધી તમને કોઈ લક્ષણો પણ ન હોય.
શું કામ અમુક લોકો ચોક્કસ એલર્જન પ્રત્યે સંવેદનશીલ છે જયારે મોટા ભાગ નથી? સૌથી મોટો
તફાવત તમારા જીન્સમાં છે.
એલર્જી વારસાગત છે. જો તમારા મા-બાપ ને એલર્જી હશે તો તમારે પણ કદાચ થઇ શકશે. જો
મા અથવા બાપ એલર્જીક છે તો તમારા અવરોધો વધી જશે. જો બંને એલર્જીક છે, તો તમારી
તકો બમણી થઇ જશે. જો તમારા મા-બાપ કોઈ પણ એલર્જીક નથી, તો હજી પણ નાની તક છે
કે તમને થઇ શકે છે. તમારા મા-બાપ તમને એલર્જી મેળવવાની વલણ પસાર કરી શકે છે, પરંતુ
તમારે ખરેખર લક્ષણો નહિ થાય. અથવા તમારે એલર્જી થઇ શકે છે પણ તમારા મા-બાપ જેવી
એલર્જી નહિ થઇ શકે.
તમારી આજુબાજુની દુનિયા પણ એક ભાગ ભજવે છે. એલર્જી વિકસે એના પેહલા તમારી પાસે વલણ
અને એલર્જન પ્રતિ અરક્ષિત થવું જરૂરી છે. વધુ તીવ્ર અરક્ષિત, વધુ વખત તમે એલર્જન સાથે સંપર્કમાં
આવો છો, અને જીવનમાં આવું વહેલું થાય તો, તમારે એલર્જી થવાની શક્યતા વધી જશે.
બીજી અન્ય વસ્તુ જે એલર્જીનું કારણ બની શકે જ એમાં ધુમ્રપાન, પ્રદૂષણ, ચેપ અને હોર્મોન્સનો
સમાવેશ થાય છે.
