ખરજવું થવાના કારણો શું છે? - Guj Health Guru

                                ખરજવું થવાના કારણો શું છે? 
ખરજવું (Eczema) થવાના કારણો શું છે?
 ખરજવું પેઢી દર પેઢી ચાલે છે. કેટલાક જીન્સના કારણે કેટલાક લોકોની ત્વચા અતિ સંવેદનશીલ  હોય છે. અતિ સક્રિય રોગપ્રતિકારક તંત્ર પણ એક કારણ હોય શકે છે.આ ઉપરાંત, ત્વચા અવરોધમાં ખામી પણ ખરજવામાં ફાળો આપે છે. આ ખામીઓ ત્વચા ની આદ્રતાને બહાર કાઢે છે અને જંતુઓ ને  અંદર આવવા દે છે.
ખરજવું (Eczema)કરતાં પરિબળો નિમ્નવત છે:
● તણાવ
● અમૂક પદાર્થો સાથે સંપર્ક જેમકે ઊન, કૃત્રિમ કાપડ અને સાબુ.
● ગરમી અને પરસેવો
● શીત, શુષ્ક આબોહવા
●  શુષ્ક ત્વચા
ખરજવું –Eczema ના લક્ષણો શું છે?
ખરજવા માં લગભગ હંમેશાં, તમારી ત્વચા માં ખંજવાળ આવશે અને પછી ફોલ્લીઓ દેખાશે.
લાક્ષણિક રીતે, ખરજવું આવુ દેખાય છે:
● સામાન્ય રીતે હાથ, ગરદન, ચહેરા અને પગ પર ખૂબજ ખંજવાળ વાળા, શુષ્ક અને જાડી ત્વચાના ચકાતા દેખાય છે.  (પરંતુ તે ગમે ત્યાં થઇ શકે છે). બાળકોમાં,ઘણીવાર ઘૂંટણ અને કોણીનો અંદરનો કરચલી  વાળો ભાગ પણ સામેલ થાય છે.
● ખંજવાળવા થી ત્વચા પર શુષ્ક ચકાતા અને પોપડા વાળા ખુલ્લા ચાંદા વિકસિત થાય છે, જેમાં ચેપ પણ લાગી શકે છે.
ડોકટરોને નિશ્ચિતપણે ખરજવું શા માટે થાય છે તે ખબર નથી.  ખરજવું નો સૌથી સામાન્ય પ્રકાર – એટોપિક ર્ડમેટાઈટિસ- એક એલર્જી જેવું છે. પરંતુ ત્વચાની બળતરા, જે પુખ્ત વયના લોકો કરતાં બાળકોમાં વધુ જોવા મળે છે, એ એલર્જીક પ્રતિક્રિયા નથી.
વર્તમાન વિચાર એ છે કે ખરજવું મિશ્રિત પરિબળોના લીધે થાય છે જેમાં નિમ્નલિખિત નો સમાવેશ થાય છે

હોટ ફલેશને કેવીરિતે અટકાવી શકાય? - Guj Health Guru

                                                      Hot Flashes નિરીક્ષણ

હોટ ફલેશ ગરમીની અચાનક લાગણીઓં છે, જે સામાન્ય રીતે ચહેરા, ગરદન અને છાતી પર સૌથી તીવ્ર હોય છે. તમારી ચામડી લાલ થઇ શકે છે, જેમ કે તમે શરમાય રહ્યા હોવ. હોટ ફલેશથી તમને પસીનો પણ થઇ શકે છે અને જો તમારી શરીરની ગરમી ઓછી થઇ હશે તો પાછળથી કદાચ તમને ઠંડી પણ લાગી શકે છે.
અન્ય તબીબી પરિસ્થિતિઓ પણ કારણ બની શકે છે, તેમ છતાં હોટ ફલેશનું સૌથી સામાન્ય કારણ મેનોપોઝ છે - જ્યારે માસિક અવયવો અનિયમિત બને છે અને આખરે બંધ થાય. વાસ્તવમાં, મેનોપોઝલ સંક્રમણનું સૌથી સામાન્ય લક્ષણ હોટ ફલેશ છે.
કેટલી વાર સ્ત્રીઓમાં હોટ ફલેશ જુદી જુદી રીતે થાય છે જે અઠવાડિયામાં થોડાક થી કલાકમાં અનેક સુધીની શ્રેણીમાં હોય શકે છે. ખાસ કરીને ત્રાસદાયક હોટ ફલેશ માટે વિવિધ પ્રકારના ઉપાયો છે.
લક્ષણો
Hot Flashes હોટ ફલેશ દરમિયાન, તમારે કદાચ:
તમારા શરીરના ઉપલા ભાગ અને ચહેરા દ્વારા અચાનક ગરમીની લાગણી ફેલાય  છે.
લાલ, ડાઘાવાળી ત્વચા સાથે ફ્લશ દેખાવ
ઝડપી હૃદયના ધબકારા
પરસેવો, મોટે ભાગે તમારા શરીરના ઉપલા ભાગ પર.
હોટ ફલેશના વધવાથી  ઠંડી લાગવી
હોટ ફલેશનું આવર્તન અને તીવ્રતામાં બદલાવ આવી શકે છે. કેટલા સમય સુધી મોટા પ્રમાણમાં લક્ષણો બદલાય છે. સરેરાશ, સાત વર્ષથી વધુ સમય સુધી લક્ષણો રહે છે. કેટલીક સ્ત્રીઓમાં 10 વર્ષ થી વધુ સમય સુધી રહે છે.
જો હોટ ફલેશ ખાસ કરીને ત્રાસદાયક બને, તો તમારા ડોકટર સાથે સારવાર વિકલ્પો વિશે ચર્ચા કરવા માટે
વિચારણા કરો.

સંધિવા(Gout) એટલે શું? - Guj Health Guru

                                                સંધિવા એટલે શું? What is Gout?

સંધિવા(Gout) એ વા નો પ્રકાર છે જે સાંધામાં યુરિક એસિડના સ્ફટિકો બનવાથી થાય છે. પ્યોરીન જે આપણા આહાર નો ભાગ છે એનું  વિરામ ઉત્પાદન  યુરિક એસિડ છે. યુરિક એસિડ અને સાંધામાં સંયોજનોનું સ્ફટિકીકરણની સંભાળ માં અસાધારણતા ના કારણે પીડાદાયક વા નો હુમલો, કિડનીના પત્થરો, અને કિડનીની ફિલ્ટરિંગ નળીઓમાં યુરિક એસિડ સ્ફટિકો સાથે અવરોધો, જે આખરે કિડની ફેલ્યર તરફ લઇ જાય છે.સંધિવાની ખાસ વિશિષ્ટતા એ છે કે તે તબીબી માંદગીના ઇતિહાસમાં સૌથી વધારે નોંધાયેલી બીમારીઓ પૈકી એક છે.
સંધિવા ના લક્ષણો
અસરગ્રસ્ત સાંધા માં ઝડપી હુમલા ની પીડા, ગરમી, સોજો, લાલ રંગ ની વિકૃતિકરણ અને માર્મિકતાના  દ્વારા તીવ્ર સંધિવા હુમલા ની લાક્ષણિકતા દર્શાવે છે. હુમલા માટે સૌથી સામાન્ય જગ્યા મોટો અંગુઠો ના નીચેનો ભાગ છે .અન્ય સાંધા જેને અસર થઈ શકે છે તેમાં પગથિયા, ઘૂંટણ, કાંડા, આંગળીઓ અને કોણીનો સમાવેશ થાય છે. અમુક લોગોમાં પીડા એટલી વધારે હોય છે કે જો એમના અંગુઠા ને ચાદર પણ અડી જાય તો પીડા એકદમ તીવ્ર બની જાય છે. દવા સાથે કે દવા વગર હુમલા ની આ પીડા ધીમે ધીમે કલાકો અથવા દિવસોમાં ઓછી થઇ જાય છે. બહુ ઓછા કિસ્સાઓમાં, હુમલા અઠવાડિયા માટે રહે છે. સંધિવાવાળા મોટા ભાગના લોગો વર્ષો સુધી આ બધુ અનુભવ કરશે.
Gout ના જોખમી પરિબળો
સંધિવા માટે સ્થૂળતા, અતિશય વજન, ખાસ કરીને યુવાનોમાં, મધ્યમથી લઈને વધારે આલ્કોહોલ લેવો, હાઈ બ્લડ પ્રેશર, અને અસામાન્ય કિડની કાર્ય જેવા પરિબળો  જવાબદાર છે.અમુક દવાઓ અને બીમારીઓ કારણે યુરિક એસિડ નું સ્તર વધી શકે છે. સંધિવા થી પીડાતા દર્દીઓ માં અસાધારણ રીતે થાઇરોઇડ હોર્મોન (હાયપોથાઇરોડિઝમ) નું સ્તર નીચે જવાની શક્યતા વધી જાય છે.
સંધિવા/ Gout નું નિદાન- Diagnosis
જ્યારે દર્દી પીડાદાયક વા ના વારંવારના હુમલાનો ઇતિહાસ દર્શાવે છે, ખાસ કરીને અંગૂઠાના તળિયે અથવા પગ ની ઘૂટી અને ઘૂંટણમાં ત્યારે સંધિવા થયું છે એમ માનવામાં આવે છે. સાંધા મહાપ્રાણ દ્વારા મેળવવામાં આવેલા સાંધા પ્રવાહી(synovial Fluid)માં યુરિક એસિડ સ્ફટિકોનું નિદાન એ સંધિવા માટેનું સૌથી વિશ્વસનીય પરીક્ષણ છે. આ સામાન્ય  પ્રક્રિયા સ્થાનિક નિશ્ચેત(local anesthesia) ના સાથે કરવામાં આવે છે. જંતુરહિત તકનીકનો ઉપયોગ કરીને, સાંધાના સોજા માંથી સિરીંજ અને નીડલ દ્વારા પ્રવાહી (એસ્પિરેટેડ) લેવામાં આવે છે.
એકવાર સાંધાનું પ્રવાહી મળી જાય, તો યુરિક એસિડ સ્ફટિકો અને ચેપ માટે વિશ્લેષણ કરવામાં આવે છે.  તમારા ડૉક્ટર રક્તમાં યુરિક એસિડની માત્રા માપવા માટે રક્ત પરીક્ષણ(blood test) પણ કરી શકે છે.
સંધિવા ના હુમલા- Gout Attacks કેવી રીતે અટકાવવા?
પર્યાપ્ત પ્રવાહી લેવાથી તીવ્ર સંધિવા ના હુમલાને રોકવામાં મદદ મળે છે અને સંધિવાવાળા  લોકોમાં કિડની પથ્થરની રચનાનું જોખમ ઘટાડે છે. આલ્કોહોલ માં  મૂત્રવર્ધક પદાર્થ અસરો  હોવાનું કહેવાય છે જે નિર્જલીકરણમાં ફાળો આપી શકે છે અને તીવ્ર સંધિવાના હુમલાને અવક્ષય કરી શકે છે. આલ્કોહોલ યુરિક એસીડના ચયાપચય ને  અસર કરે છે અને હાયપરયુરીકેમિઆ નું કારણ બને છે. તે કિડનીમાંથી યુરીક એસીડના વિસર્જનને ઘટાડીને અને નિર્જલીકરણ નું કારણ બને છે, જે સાંધામાં સ્ફટિકો નું ઉપદ્રવ કરે છે.
આહારમાં બદલાવ રક્તમાં યુરિક એસિડ ના સ્તરને ઘટાડવામાં મદદ કરશે. પ્યુરીન યુક્ત આહારને ટાળવો જોઈએ કારણ કે પ્યુરીન કેમિકલ્સ શરીરમાં યુરિક એસિડમાં રૂપાંતરિત થાય છે. શેલફિશ અને અંગ માંસ જેમ કે યકૃત, મગજ અને કિડની પ્યુરિન યુક્ત  આહારમાં સમાવેશ થાય છે. સંશોધકોએ નોંધ્યું છે કે માંસ અથવા સીફૂડના વપરાશમાં સંધિવા હુમલાનું જોખમ વધારે  છે, જ્યારે ડેરી વપરાશ આ જોખમને ઘટાડતું હોય એમ લાગે છે. વજન ઓછો કરવાથી સંધિવા ના વારંવાર હુમલાઓના જોખમને ઘટાડવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
સંધિવાની સારવાર દવાઓ સાથે
કેટલીક બળતરા વિરોધી દવાઓ (આઇબુપ્રોફેન અને અન્ય), કોલ્ચેસીન, અને કોર્ટીકોસ્ટેરોઈડ્સ સંધિવા ના હુમલા અને બળતરા ઘટાડે છે.
અન્ય દવાઓ રક્તમાં યુરિક એસીડના સ્તરમાં ઘટાડો કરે છે અને સાંધાઓ  (સંધિવા વા ), કિડની (પત્થરો) અને પેશીઓ (ટોફી) માં યુરીક એસીડની જમા થતા અટકાવે છે,અને વધુ હુમલા અને ગૂંચવણો અટકાવવા માટે મદદ કરે છે.
આ દવાઓમાં એલોપોરીનોલ, ફેબક્સોસ્ટેટ, લેસિનરાડ અને પ્રોબેનેસીડેશનનો સમાવેશ થાય છે.
Research on Gout/ સંધિવા
સંધિવા અને હાયપરયુરીસીમિયા સંબંધિત વિવિધ ક્ષેત્રોમાં સક્રિય સંશોધન ચાલુ છે.
વૈજ્ઞાનિકોએ શોધ્યું છે કે ઉચ્ચ પશુ પ્રોટીન- Animal Proteinથી સંધિવા જોખમમાં વધારો થયો છે. નવી દવાઓ વિકસાવવામાં આવી રહી છે જે ગંભીર સંધિવાવાળા દર્દીઓમાં ઉચ્ચ યુરિક એસીડના સ્તરોના ઉપચારમાં વધુ સર્વતોમુખી અને સુરક્ષિત હોઈ શકે છે.
સંધિવા(Gout) એટલે શું?

Write for Us - Guj Health Guru

                                               Guj Health Guru


Write for Us
We are looking for experienced gujarati writers who can write original, high-quality content for Guj Health Guru.

Would you like to contribute?

Email us:

gujarathealth365@gmail.com

કિમોચિકિત્સા (કેન્સર સારવાર) દરમિયાન લેવાતો સૌથી શ્રેષ્ઠ આહાર - Guj Health Guru

   કિમોચિકિત્સા (કેન્સર સારવાર)  દરમિયાન લેવાતો સૌથી શ્રેષ્ઠ આહાર
કિમોચિકિત્સા (કેન્સર સારવાર)  દરમિયાન લેવાતો સૌથી શ્રેષ્ઠ આહાર
Chemotherapy in gujarati
આ હેલ્થી આહાર કિમોની આડ અસર ઘટાડવામાં મદદ કરે છે,
1. મોંના ચાંદા માટે કસ્ટાર્ડ
મોંના ચાંદા સૌથી નરમ જમવાનું પણ પીડાદાયક બનાવી શકે છે. જો Chemotherapy સારવારના લીધે મોંમાં દુઃખાવો થતો હોય તો કસ્ટાર્ડ, ભાત , ઈંડા, રાબ અને સૂપ જેવા Liquid આહાર લો જે આસાનીથી ગળી શકાય.  જેટલું સ્વાદ વગરનું આહાર હોય એટલું સારું,  કેમ કે નમક/salt અથવા મસાલા/spices ચાંદાને વધુ પીડાદાયક બનાવી શકે છે. ક્રેકર, ચિપ્સ અને કાચા શાકભાજીઓ જેવા તીક્ષ્ણ ખોરાક જેમ કે, ગરમ સોંસ, ગ્રેવીઝની વાનગીઓ, સાલસા અને મરચાં જેવા મસાલેદાર ખાદ્ય પદાર્થોથી દૂર રહો, જેના કારણે ચાંદામાં વધારે પીડા થઇ શકે છે.
2.Liquid યુક્ત આહાર Dry Mouth સામે લડત આપે છે
જો તમારું મોં વારંવાર શુષ્ક થાય તો એ કિમોની(Chemotherapy) સામાન્ય આડઅસર છે, જે ગળવાનું મુશ્કેલ બનાવી દે છે,  ચટણીઓ, ગ્રેવીઝ, અથવા તો ઓછી ચરબીવાળા દૂધ સાથે આવરીને તમારા આહારને ભેજ યુક્ત બનાવો. બ્લેન્ડરમાં આહારને થોડું પ્રવાહીવાળું બનાવો જેથી તમારું ભોજન આસાનીથી ગળી શકાય.
૩. ગાજર Chemotherapyને બુસ્ટ કરે છે

એપિલેપ્સી – વાઈને જડમૂળથી મટાડતો આયુર્વેદનો વૈજ્ઞાનિક અભિગમ - Guj Health Guru

 એપિલેપ્સી – વાઈને જડમૂળથી મટાડતો આયુર્વેદનો વૈજ્ઞાનિક અભિગમ

જો તમે આર્ટ – કલામાં રસ ધરાવતા હો તો તમે ફ્લાવર વાઝના નામના પેઈન્ટિંગથી પરિચિત હશો. આ પેઈન્ટિંગ મશહૂર ચિત્રકાર વિનસેન્ટ વાન્ગોગે (Vincent Van Gogh) બનાવ્યું હતું.
આવા જગપ્રસિદ્ધ પેઈન્ટિંગ આપનાર મહાન કલાકારને એક દર્દ હતું – એપિલેપ્સી. આ દર્દના ચિત્રકાર વાન્ગોગ જ નહીં, પરંતુ નેપોલિયન બોનાપાર્ટ (Napoleon Bonaparte), આલ્ફ્રેડ નોબેલ (Alfred Nobel), જ્હોન્ટી રહોડ્સ (Jonty Rhodes) જેવી મહાન વ્યક્તિઓ પણ હતી.
આમ છતાં, તેઓ તેમના દર્દથી નિરાશ થઈને બેસી નહોતા રહ્યા. તેમના કામમાં કોઈ પણ પ્રકારની કચાશ રાખ્યા વગર આ બધી વ્યક્તિઓ સફળતાના શિખરે પહોંચી હતી.
એપિલેપ્સી:Epilepsy
મગજના કોષોમાં એક પ્રકારનો વિદ્યુત પ્રવાહ સતત ચાલ્યા કરતો હોય છે, જે રાસાયણિક રીતે એક કોષમાંથી બીજા કોષમાં પસાર થાય છે, જેની એક ચોક્કસ ગતિ હોય છે. લય હોય છે. આ એક ઇલેક્ટ્રિકલ પ્રક્રિયા છે.
આ વિદ્યુત તરંગો તેની નિયત ગતિ કરતાં વધુ પ્રમાણમાં પેદા થવા માંડે છે. (જો કે આવા તરંગોની ગતિ થોડા સમય પૂરતી વધતી હોય છે.) જેને કારણે શરીરમાં ઝાટકા આવવા માંડે છે, અથવા ધ્રુજારી પેદા થાય છે.આ સમસ્યાને ખેંચ, ફીટ કે વાઈન નામથી ઓળખવામાં આવે છે. અંગ્રેજીમાં આને એપિલેપ્સી કહે છે.
એપિલેપ્સીના કારણો:
મસ્તિકમાં લોહીનું પરિભ્રમણ ઓછું થવું.
લોહીમાં સાકરનું પ્રમાણ ઘટી જવું.
મનનો તાવ કે મગજના ટી.બી. જેવા અન્ય સંક્રામક દર્દો થવા.
બાળકના જન્મ વખતે થતી ઇજા કે જન્મ પછી તરત રડતા વાર લાગે ત્યારે મસ્તિષ્કના કોષોને પડતી ઓક્સિજનની ઉણપ.
મગજમાં ગાંઠ – ટ્યુમર હોય.
પડવા, વાગવાથી કે એક્સિડન્ટથી થતી માથાની ઇજા.
મગજમાં પેદા થતાં વિદ્યુત તરંગોને E.E.G. દ્વારા માપી શકાય છે. આ ઉપરાંત મસ્તિષ્કમાં કોઈ રચનાત્મક ખામી છે કે નહીં એ જાણવા માટે C.T. Scan (સીટી સ્કેન) કે M.R.I. (એમ.આર.આઇ) કરાવવાની જરૂર પડે છે.
 વૈદ્ય સુષમા પ્રવીણ હીરપરા
9825368884

આ ઉનાળામાં વારંવાર બ્લડપ્રેશર ઘટી જવાની સમસ્યામાં સરળ આયુર્વેદ સારવાર... - Guj Health Guru

      આ ઉનાળામાં વારંવાર બ્લડપ્રેશર ઘટી જવાની સમસ્યામાં સરળ આયુર્વેદ સારવાર…

દોઢ કપ ગરમ પાણીમાં પા કપ દૂધ, અડધી ચમચી કોફી પાવડર અને બે ચમચી ખાંડ ઉમેરીને લેવાથી આંખોનાં પોપચાં ઢળી જવાની લો બી.પી. ની સમસ્યામાં ઝડપી સુધારો જોવા મળે છે.

અખાત્રીજના વર્ષીતપના પારણાંમાં સમયસર પહોંચી શકાય એ માટે સવારથી તણાવ અનુભવતા અમીબેન ઝડપથી ઘરમાં વ્યવસ્થાઓ ગોઠવી અને કાર સ્ટાર્ટ કરી. કારમાં A.C. ચાલુ હોવા છતાંબહારની ગરમી અને સ્ટ્રેસ પછી પિયર પહોંચ્યા ત્યારે લિફ્ટને આવવાની વાર હોવાને કારણે ઝડપથી પાંચમા માળે પગથિયા ચઢીને પહોંચી ગયા. ભાભીને શેરડીના રસથી કારણો કરાવ્યું. અને તરત ધબ્બ કરીને માથે હાથ દઈને બેસી પડ્યાં. અંધારા આવે છે, ચક્કર આવે છે એવું માંડ ધીમેથી બોલ્યા. એમની મમ્મીએ સાકર પાણી, લીંબુનું શરબત આપ્યા પછી દસ મિનિટે આંખ ખોલવાની ઇચ્છાથઈ.

આ ગરમીના દિવસોમાં યોજાતી શાળાની પરેડમાં જો બાળકોને વધુ સમય ઊભા રાખવામાં આવે તો તેમાંથી કોઈ બાળક આંખે અંધારા આવી જવાથી પડી જતું હોય છે, તે આપણે જાણીએ છીએ.

પગથિયા ચડવાથી કે સાધારણ શ્રમથી ઘણી વ્યક્તિઓના હૃદયના ધબકારા વધી જતા હોય છે. પરંતુ થોડીવાર પછી આરામની પળોમાં ધબકારા સામાન્ય થઈ જાય છે.

Low Blood Pressure કેમ થાય છે?
ઉનાળાના દિવસોમાં આપણને ઘણી જગ્યાએ પાણીની બૂમો સંભળાય છે. ખાસ કરીને ઊંચાઈવાળા ઘર, સોસાયટી કે ગામડાઓમાં વિશેષ હોય છે.

પાણીની પાઇપલાઇનમાં પાણીનો પ્રવાહ ઓછો હોય ત્યારે પૂરા ફોર્સથી – પૂરા દબાણથી પાણી આગળ વધતું નથી. પરિણામે છેવાડા કે ટોચના ઘર સુધી પાણી પહોંચતું નથી.

એ જ રીતે લોહીની ઓછપને કારણે તે રક્તવાહિનીઓની શિથિલતાને કારણે હૃદય પૂરતા પ્રમાણમાં જોર કે દબાણ લાવી શકતું નથી. પરિણામે મસ્તિષ્ક – મગજ અને પગની પીંડીઓ સુધી પૂરતાપ્રમાણમાં લોહી પર્યાપ્ત માત્રામાં પહોંચતું નથી.

આમ, રક્તનું – રક્તપ્રવાહનું ઓછું જોર લોહીનું નીચું દબાણ કે લો બ્લડપ્રેશર ના ચિન્હો પેદા કરે છે.

લો બ્લડપ્રેશર/Low Blood Pressureની વિશેષ ઓળખ:
આંખ આગળ કાળા ટપકા દેખાય. આંખે અંધારા અંધારા આવે છે.
ચક્કર આવે.
બગાસા આવે. કામ કરવાનું મન ન થાય.
થોડું કામ કરવાથી થાક લાગે. કામ ન કર્યુ હોય તો પણ થાક લાગે.
હૃદયના ધબકારા વધી જાય.
પગની પીંડીઓ દુખે. પાની દુખે. ક્યારેક પગમાં વાઢિયા પડે.
કામ દૌર્બલ્ય – ગુહ્ય અંગોમાં ઉત્તેજના મંદ થાય.
ક્યારેક ખૂબ ઊંઘ આવે. સવારે ઉઠ્યા પછી શરીર સુસ્ત – થાકેલું લાગે.
ઉપચારક્રમ:

બ્લડપ્રેશર ઘટી જવાના ઉપર્યુક્ત ચિન્હોમાંથી એકાદ-બે ચિન્હો જણાય ત્યારે બ્લડપ્રેશર મપાવી તેના ઘરગથ્થુ ઉપચાર કરવા.

તત્કાળ ઉપાય:
લીંબુના રસમાં સાકર, નમક, સંચળ, મરી પાવડર, ગ્લુકોઝ નાખીને શરબત પીવું. જે ચક્કર આવવા, અંધારા આવવામાં તરત રાહત મળે છે.

સૂંઠ, ગોળ, ઘી સરખા પ્રમાણમાં લઇને લસોટીને અડધીથી પોણી ચમચી લેવું. સૂંઠનાં બદલે ગંઠોડા – પીપરામૂળ પણ લઈ શકાય.

અગ્નિતુંડીવટી:
અજમો, વાવડીંગ, યવક્ષાર અને શુદ્ધ ઝેરકોચલા (નક્સ-વોમિકા) વગેરેથી અગ્નિતુંડીવટી બને છે. એક-એક ગોળી જમ્યા પછી લેવી.



દશમૂલારિષ્ટ:
૧૦ મિલિગ્રામ દશમૂલારિષ્ટમાં તેટલી જ માત્રામાં પાણી ઉમેરીને જમ્યા પછી લેવું.

વિષતિંદુકવટી, મકરધ્વજવટી, અશ્વગંધા, અગ્નિતુંડી વગેરે કોઈ પણ ઔષધ તમારા નજીકના વૈદ્યરાજના માર્ગદર્શન હેઠળ જ શરૂ કરવા હિતાવહ છે.